Sinds 2 juli 2016 biedt het Belgische recht schuldeisers een tweede weg voor onbetwiste schulden tussen ondernemingen: de zogenaamde IOS-procedure — de invordering van onbetwiste geldschulden — waarin een gerechtsdeurwaarder de schuld int zonder dat een rechter het dossier ooit ziet. Zij werd bedacht om de rechtbanken te ontlasten, en dat doet ze ook. Wat ze niet doet — en dat verrast buitenlandse schuldeisers — is u automatisch meer geld opleveren, of uw geld sneller.
Wat de administratieve weg plafonneert
In de IOS-procedure zijn de interesten en het contractuele schadebeding samen beperkt tot 10% van de hoofdsom, en houden de interesten op te lopen vanaf de betekening van de aanmaning tot betaling. Wat uw algemene voorwaarden ook bepalen, dat plafond geldt. Bij een kleine vordering is dat vaak perfect aanvaardbaar. Bij een grote, of bij een die al lang openstaat, laat u geld liggen.
Wat de gerechtelijke weg toelaat
Voor de rechtbank verdwijnt dat plafond. De wettelijke interest bij handelstransacties — vandaag 10,5% — loopt volledig door, naast het schadebeding waarin uw eigen voorwaarden voorzien. Bij een vordering die al een tijd openstaat, is die interest alleen al het verschil.
Het verschil, op een concrete vordering
Neem een factuur van €8.000 die acht maanden onbetaald bleef, met een schadebeding van 10% in uw algemene voorwaarden.
| Te recupereren van de debiteur | Administratief (IOS) | Gerechtelijk |
|---|---|---|
| Schadebeding (10%) | €800 | €800 |
| Verwijlintresten (10,5%, 8 maanden) | binnen het plafond | €560 |
| Boven op de hoofdsom | max. €800 | €1.360 |
Dezelfde debiteur, dezelfde factuur, dezelfde acht maanden. Omdat de administratieve weg de interesten en het schadebeding samen op 10% van de hoofdsom plafonneert, wordt de interest die aangroeide terwijl u wachtte, eenvoudigweg opgeslorpt. Hoe langer de factuur loopt, hoe meer dat plafond u kost.
Sneller? Soms — maar de titel die u verkrijgt, is broos
Het gebruikelijke argument voor de administratieve weg is snelheid, en dat is niet uit de lucht gegrepen: in een dossier waarin niets misloopt, kan de IOS-weg inderdaad sneller een uitvoerbare titel opleveren. Beide wegen vergen echter min of meer dezelfde wachttijd voor met de uitvoering kan worden begonnen.
Die weg telt ook meer stappen dan de titel doet vermoeden. Uw debiteur behoudt een laatste gelegenheid om zich te verzetten, en dat venster sluit pas wanneer het proces-verbaal van niet-betwisting betekend wordt; daarna loopt nog een laatste termijn. Naar onze ervaring neemt de volledige weg zowat drie tot vier maanden in beslag, en pas op het einde daarvan staat de titel vast. Tot dan blijft hij kwetsbaar voor een laattijdige betwisting — precies waarvan een debiteur met een raadsman gebruik zal maken. In een eenvoudig, kleiner dossier is de administratieve weg de verstandige keuze; in een omvangrijk dossier weegt de stevigheid van de titel even zwaar als de kalender.
De rechtspraak heeft bevestigd dat de keuze aan u toekomt
De vraag rees vrijwel meteen na de inwerkingtreding van de administratieve procedure: kon een schuldeiser met een onbetwiste vordering naar die weg worden geduwd, en konden hem de kosten van een procedure voor de rechtbank worden ontzegd? Het antwoord kwam snel. Het Hof van Beroep te Gent oordeelde op 24 april 2017 (A.R. 2016/AR/2008), in een zaak gepleit door ons eigen kantoor — het eerste arrest in beroep dat het keuzerecht van de schuldeiser bevestigde. De wet zegt dat de administratieve procedure kan worden gebruikt, niet dat ze moet, en een schuldeiser die om gegronde commerciële redenen de gerechtelijke weg verkiest — hogere recupereerbare interesten, een steviger titel — behoudt het recht op de kosten van die weg. Het Hof van Cassatie bevestigde hetzelfde beginsel op 12 oktober 2017 (C.17.0129).
Voor uw dossier betekent dat dat de weg gekozen wordt op de merites van uw vordering, en u niet wordt opgelegd.
Wat dit betekent voor uw dossier
Daaruit volgen drie dingen. Ten eerste hoort de weg per dossier gekozen te worden en niet uit gewoonte — de omvang van de vordering, hoelang ze al loopt en de solvabiliteit van de debiteur verschuiven het antwoord alle drie. Ten tweede bepalen uw algemene voorwaarden het plafond aan de gerechtelijke kant, zodat een schadebeding dat die naam waardig is, de moeite van het opstellen loont. Ten derde loont welke weg u ook neemt, enkel tegen een debiteur die werkelijk kan betalen. Dat is wat onze SolvaClear-screening vaststelt voor er kosten gemaakt worden: wat de onderneming bezit, wat andere schuldeisers al in beslag namen, en of een procedure de moeite loont.
Welke weg past bij uw factuur? Laad ze op. Ons kantoor beoordeelt de vordering en neemt de weg die het maximum recupereert in de kortst mogelijke tijd.